Od przedmiotu edukacji słów kilka

Pamiętam, jak w podstawówce po sześciu latach czułam wysuszające znudzenie sześcioletnim oglądaniem murów pomalowanych olejną farbą,  przeszklonych drzwi i tych samych zmęczonych, nie zawsze miłych nauczycieli. Nie mogłam znieść ich niezmiennych, opinii o mnie. Pamiętam dreszcz ekscytacji, który poczułam przekraczając próg nowej szkoły, wiedząc że to już czas na nową księgę do zapisania i spalenia głupkowatej figury perfekcyjnej, pilnej dziewczynki. Pamiętam też nieziemskie przerażenie, gdy w trzeciej klasie położono przede mną Kartkę Wyboru. Kartka Wyboru miała napisaną na sobie listę klas do których mogłam iść i prawdopodobnych przyszłości w gratisie. Byłam tak przerażona, że odroczyłam sobie wyrok idąc do klasy ogólnej z nadzieją, że za rok będę mogła wpisać cokolwiek w mentalnym okienku „wymarzona praca/kariera/życie”

To niesprawiedliwe, że o swojej przyszłości człowiek musi decydować w wieku największych zawirowań. Życie jednak od dawna znane jest z tego, że sprawiedliwość to nie jego  mocna strona, dlatego też nie narzekam. Rozumiem, że już później niż druga klasa liceum, kiedy to ostatecznie należy zdeklarować przedmioty, które będzie realizowało się
w wymiarze rozszerzonym, się nie da. Wcześniej było trudno nawet z tak późnym wyborem. Dlatego właśnie często zadaję sobie pytanie, jak nasz polski rząd wyobraża sobie dokonanie wyboru po szkole podstawowej i to rok wcześniej.

Wyjaśnijmy sobie jedno- czy ktoś naprawdę uważa, że gimnazja są siedliskiem
i powodem patologii? Czy tylko pod napisem Publiczne Gimnazjum nr X można stać się ofiarą nikotynowego lub alkoholowego uzależnienia i stoczyć się w otchłań deprawacji? Nawet jeśli jest tak w istocie, śmiem twierdzić, iż rozdzielenie trzech roczników, które
w szkole gimnazjalnej powinny się znajdować, niewiele pomoże. 7. i 8. klasa stanie się wówczas siedliskiem zła, a co gorsza jego promienie sięgną dzieci młodszych. Podobnie będzie z najmłodszą klasą licealną. Rozcięcie gniazda szerszeni nie powoduje rozwiązania kłopotu.

Patrzę na moje młodsze siostry z przerażeniem i troską. Boję się o nie. Przepełnione po brzegi podstawówki, gdzie dzieci niedługo będą upychane nogą na trzy zmiany; podstawówki, w których nie ma odpowiedniego sprzętu do nauczania przedmiotów ścisłych oraz ulepiony na wariackich papierach program- to właśnie czeka ich przez kolejne osiem lat. Przez osiem lat nie zmienią środowiska, do którego trafiły  przez przypadek (rejonizacja szkół robi swoje) i jeśli zostanie im przyklejona łatka, będą chodziły z nią jeszcze dłużej niż ja.

Pamiętam obraz małych dzieci biegających między nogami piętnastoletnich, wysokich, wysportowanych chłopców. Zobaczyłam go w szkole koło mojego domu i wydał mi się kuriozalny i niezwykle tragiczny. Brzdąc sięgający do pasa czarnowłosemu młokosowi jest od tamtej pory moim własnym symbolem bezmyślności. Symbol ten niesie z sobą smutek
i żal, że to młodzi, szukający swych form ludzie, muszą płacić za polityczne bicie się pałką
po głowach między „tymi, co byli wcześniej” a „Wielkimi Nami”.

Tajemnicą nie jest również fakt, że nauczyciele uczący w podstawówkach nie mają
w wielu przypadkach odpowiednich kompetencji i  podejścia do uczenia osób starszych. Klepią młodzież po główkach i pokazują jej wszystko czarno-białe na talerzu. Wszystko jest dobrze, dopóki delikwent nie uda się do szkoły wyższej, gdzie czeka go szok porównywalny ze skokiem z klifu w Colorado.

Nauczyciele licealni wymagają od ucznia samodzielności i dojrzałości, odpowiedzialności za własne decyzje i motywacji do nauki. Niestety po ośmioletniej podstawówce człowiek może przyjść co najwyżej z listą piątek i rozgardiaszem w głowie. Oczywiście przed przyjściem musi on dokonać wyboru profilu swojej przyszłej edukacji. Niestety, młody człowiek decyzję swą będzie mógł podjąć tylko na podstawie niepełnego obrazu danej dziedziny, którą zaserwuje mu ośmioletnia zabawa w naukowca.

Ponadto pomysł na to, aby młodzież szkolna uczyła się do końca całej gamy przedmiotów, zdaje mi się kompletnie bezsensowny. Odczuwam go jako oczywisty powrót do czasów drugiej połowy XX wieku (podobnie jest z całym pomysłem na tę oto reformę). Młody człowiek chcący zostać lekarzem aż do matury będzie pochylał się nad fizycznym wzorami i marnował swój cenny czas, który mógłby poświęcić na oddanie się swojej pasji. Musimy pogodzić się w końcu z faktem, że coś trzeba wybrać i niektóre przedmioty
w pewnym momencie nie mają już znaczenia. W wielu przypadkach to nie kwestia braku głodu wiedzy każe młodzieży twierdzić, że dana lekcja jest zbędna, lecz jego nadmiar.

I tak, wiem, że temu tokowi rozumowania można zarzucić wiele. „Przecież kiedyś jak byłem młody, to tak było i było dobrze” mówią zwolennicy szkolnej re(de)formacji. Nie będę na ten argument odpowiadać wylewnie. Rzeczy, które działają dobrze, nie wymienia się
na nowe.

Tak naprawdę najbardziej zasmuca mnie inny fakt. Wszyscy biją się o to, jak edukacja powinna wyglądać, jakie podręczniki, materiały i przedmioty są potrzebne młodym ludziom. Wszyscy o tym rozmawiają i coś ustalają. Nikt nie pyta nas. Usprawiedliwienie jest takie, iż jesteśmy za młodzi i za głupi, aby podejmować takie decyzje. Chwilkę później każe się nam podejmować podobną decyzję o swojej przyszłości, na to jednak nie jesteśmy jeszcze za głupi i za młodzi. Chciałabym, żeby chociaż raz ktoś przyszedł i zapytał nas o opinię. Nie jesteśmy bezmózgim błotem do lepienia figurek. Chcemy z przedmiotów edukacji stać się jej współtwórcami.

Przyszłość jest w tych, których upychacie w ławce i którym zatykacie usta kolejnym wzorem kwasu karboksylowego.

Magdalena Małowska, lat 18